จดหมายโต้ตอบระหว่าง ร.4 กับ ประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น
โดย shelovesreading เมื่อ April 30 2007 13:24:47
จดหมายโต้ตอบระหว่าง ร.4 กับ ประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น
เมื่อสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจะทรงพระราชทานช้างไทยให้แก่ประเทศอเมริกา***
เรื่องสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มีพระประสงค์จะส่งช้างไทยหลายเชือก ทั้งตัวเมียและตัวผู้มาให้แก่ประธานาธิบดีประเทศอเมริกานี้ ผู้เขียนเคยได้ยินผู้ใหญ่เล่าให้ฟังมาตั้งแต่ยังเด็ก แต่นึกว่าคงจะเป็นเพียงข้อความสั้นๆ ตอนหนึ่งในพระราชหัตถเลขาที่มีถึงประธานาธิบดีบิวแคแนน (Buchanan) แบบคุยกันเล่นสุนกๆ
ครั้นเติบโตขึ้น ได้มีโอกาสอ่านพระราชสาส์นฉบับนี้ ก็รู้สึกแปลกใจเพราะมีข้อความยาวเกี่ยวกับเรื่องการส่งช้าง ซึ่งทรงอธิบายด้วยพระปรีชาสามารถอย่างยิ่ง ยกเหตุผลต่างๆ ที่ประเทศอเมริกาควรจะพิจารณามีช้างไว้ใช้ ตลอดจนคำแนะนำเกี่ยวกับการเลือกสถานที่ภูมิประเทศที่เหมาะสมแก่สัตว์ รวมทั้งวิธีเลี้ยงดูและใช้งานให้เป็นประโยชน์
พระลายลักษณ์อักษรนี้ ทรงประพันธ์ไว้เป็นภาษาอังกฤษ ผู้เขียนจึงขออนุญาตนำมาลงโดยไม่แปล เพราะไม่ปรารถนาที่จะแตะต้องเปลี่ยนแปลงคำประพันธ์ของพระเจ้าแผ่นดิน ซึ่งมีคุณค่าในประวัติศาสตร์ ควรนำมาเสนอต่อท่านผู้อ่านตามรูปเดิม หากเรื่องที่นำลงนี้มีภาษาอังกฤษมากกว่าภาษาไทย ผู้เขียนขอประทานโทษ
พระราชสาส์นฉบับนี้ ลงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2404 ซึ่งเป็นปีสุดท้ายที่ นายเจมส์ บิวเคนัน ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี สงครามกลางเมืองอเมริการะหว่างฝ่ายเหนือและฝ่ายใต้ได้เริ่มขึ้นแล้ว ประเทศอเมริกากำลังจะลุกเป็นไฟ จึงเป็นการยากที่เขาจะมีเวลามาพิจารณาการเพาะพันธุ์ช้างจากกรุงสยาม ด้วยเหตุนี้เขาจึงขอบคุณและปฏิเสธมาอย่างสุภาพ
แท้จริงแล้ว รัฐบาลอเมริกาเขาเคยนำอูฐจากทะเลทรายประเทศอาหรับมาเพาะพันธุ์เลี้ยงดู และใช้งานในทะเลทรายของประเทศเขา เพียงแต่ฝรั่งไม่นิยมขี่อูฐเท่ากับขี่ม้า ถึงแม้อูฐจะเป็นสัตว์ที่ทนทะเลทรายได้ดีกว่าม้าหลายเท่า การแพร่อูฐนี้ในที่สุดก็เลิกกันไป
สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเรียนภาษาอังกฤษกับพระสอนศาสนาอเมริกัน ตั้งแต่ยังทรงผนวชเป็นพระอยู่ในวัด เมืองไทยในสมัยนั้นมีคนไทยพูดภาษาอังกฤษได้ไม่กี่คน สำนวนการเขียนนี้ เราคนไทยสมัยใหม่อ่านดูก็รู้สึกแปลกหน่อย แต่ก็เป็นวิธีพูด วิธีเขียนของคนในสมัยโบราณ พระราชสาส์นเริ่มต้นว่า
To His Most Respected Excellent President of the United States of America, who having been chosen by the Citizens of the United States as most distinguished, was made President and Chief Magistrate in the Affairs of the Nation for the appointed term of office Viz: Buchana Esquire
นายเจมส์ บิวแคนัน นี้เป็นประธานาธิบดีที่สามารถคนหนึ่งของอเมริกา กว่าจะได้รับเลือกตั้งก็อายุมากแล้ว แต่มีความแปลกที่ตลอดชีวิตไม่แต่งงาน เวลาจัดงานเลี้ยงในทำเนียบขาวก็ต้องใช้หลานสาวเป็นแม่บ้านคอยรับแขกให้ เพราะตนเองขาดภรรยา
ถึงตอนกลางพระราชสาส์น สมเด็จพระจอมเกล้าฯ ทรงกล่าวว่า ได้รับข่าวจากกัปตันเบอเรียน (Berrien) ซึ่งเดินเรือสำเภารบ John Adams เข้าสู่กรุงสยาม ว่าประเทศอเมริกานั้นไม่มีการเลี้ยงช้างไว้ใช้งาน จึงมีพระราชประสงค์จะเอื้อเฟื้อส่งช้างมาให้
During the interview in reply from Captain Berrien to our enquiries of various particulars relating to America, he stated that in that continent there are no elephants. Elephants are regarded as the most remarkable of the large quadrupeds by the Americans so that if any one has an elephants tusk of large size, and will deposit it in any public place, people come by thousands crowding to see it, saying it is a wonderful thing. Also, though formerly there were no Camels on the continent the Americans have sought for and purchased them, some from Arabia, some from Europe, and now camels propagate their race and are serviceable and of benefit to the County, and are already numerous in America.
Having heard this it has occurred to us that, if on the continent of America there should be several pairs of young and female elephants turned loose in forests where there was abundance of water and grass in any region under the Suns declination both North and South, called by the English the Torrid Zone, - and all were forbidden to molest them; to attempt to raise them would be well and if the climate there should prove favorable to elephants, we are of opinion the after a while they will increase till there be large herds as there are here on the Continent of Asia until the inhabitants of America will be able to catch them and tame and use them as beasts of burden making them of benefit to the Country. Since elephants being animals of great size and strength can bear burdens and travel through uncleared woods and matted jungles where no carriage and cart roads have yet been made.
On this account we desire to procure and send elephants to be let loose in increase and multiply in the Continent of America. But we are as yet uninformed what forests and what regions of that country are suitable for elephants to thrive and prosper. Besides we have no means nor are we able to convey elephants to America, the distance being too great.
In reference to this opinion or ours if the president of the United States and Congress who conjointly with him rule the country see fit to approve let them provide a large vessel loaded with hay and other food suitable for elephants on the voyage, with tanks holding a sufficiency of fresh water, and arranged with stalls so that the elephant can both stand and lie down in the ship- and send it to receive them. We on our part will procure young male and female elephants, and forward them one or two pairs at a time.
When the elephants are on board the ship let a steamer take it in tow that it may reach America as rapidly as possible before they become wasted and diseased by the voyage.
When they arrive in America do not let them be taken to a cold climate out of the regions under the Suns Declinations -or Torrid Zone- but let them with all haste be turned out to run wild in some Jungle suitable for them, not confining them any length of time.
If these means can be done, we trust that the elephants will propagate their species hereafter in the continent of America.
It is desirable that the president of the United States and Congress give us their views in reference to this matter at as early a day as possible.
In Siam it is the custom of the season to take elephants from the herds in the jungles in the months of Phagum & Chetre = 4th & 5th generally corresponding to March and April.
If the president and Congress approve of this matter and should provide a vessel to come for the elephants, if that vessel should arrive in Siam on any month of any year after March and April as above mentioned let notice be sent on two or three months previous to those months of that year, in order that the elephants may be caught and tamed, whereas the elephants that have been long captured & tamed and domesticated here are large - and difficult to transport - and there would be danger they might never reach America.
At this time we have much pleasure in sending a pair of large elephants tusks - one of the tusks weighing 52 cents of a picul, the other weigh 48 cents of a picul and both tusks from the same animal - as an addition to our former presents to be deposited with them for public inspection that thereby the glory and renown of Siam may be promoted.
We hope that the president and congress who administer the government of the United States of America will gladly receive them as a token of friendly regard.
พระราชสาส์นนี้กว่าจะข้ามน้ำข้ามทะเลมาถึงอเมริกา ประธานาธิบดีบิวแคนันก็ออกจากตำแหน่งแล้ว เราทราบจากประวัติศาสตร์อเมริกาว่า ผู้ที่ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีคนต่อไปคือ อับราฮัม ลินคอล์น ถึงแม้สงครามกลางเมืองยังระบาดไปทั่วอย่างไม่หยุดยั้ง เขาก็ยังมีมารยาทอุตส่าห์ทำจดหมายตอบพระราชไมตรีเป็นอย่างดี และอ้างเหตุผลว่าไม่สามารถรับพระมหากรุณานี้ได้ เพราะอากาศและภูมิประเทศไม่อำนวย
ความจริงแล้วในสมัยปัจจุบันนี้ มีสวนสัตว์มากมายหลายแห่งในอเมริกาที่สามารถเลี้ยงและเพาะพันธุ์ช้างจากเอเซียได้ โดยไม่ต้องสร้างที่อยู่หรือปรับอากาศให้เป็นพิเศษ หากเขาส่งเรือมารับช้างของเราไปจริง อาจจะได้รับผลประโยชน์ซึ่งไม่ได้นึกถึงก็ได้
เรื่องนี้น่านำมาลงให้ท่านอ่านเล่นสนุกๆ แสดงให้เห็นถึงไมตรีอันดีระหว่างกรุงสยามและประเทศอเมริกาในสมัยโบราณ รวมทั้งพระปรีชาสามารถและความคิดที่เฉียบแหลมของพระเจ้าแผ่นดินไทย ซึ่งมีแต่ความหวังดีต่อผู้อื่นๆ และเป็นบุคคลที่ทรงคิดอะไรแล้วทำจริง จดหมายตอบจากประธานาธิบดีลินคอล์น มีข้อความว่า
"GREAT AND GOOD FRIEND:
I have received Your Majestys two letters of the date of February 14th, 1861.
I have also received in good condition the royal gifts which accompanied those letters, -namely, a sword of costly materials and exquisite workmanship; a photographic likeness of Your Majesty and of Your majestys beloved daughter; and also two elephants tusks of length and magnitude such as indicate that they could have belonged only to an animal which was a native of Siam.
Your Majestys letters show an understanding that our laws forbid the President from receiving these rich presents as personal treasures. They are therefore accepted in accordance with Your Majestys desire as tokens of good will and friendship for the American People. Congress being now in session at this capital. I have had great pleasure in making known to them this manifestation of Your Majestys munificence and kind consideration.
Under their directions the gifts will be placed among the archives of the Government, where they will remain perpetually as tokens of mutual esteem and pacific disposition more honorable to both nations than any trophies of conquest could be.
I appreciate most highly Your Majestys tender of good offices in forwarding to this government a stock from which a supply of elephants might be raised on our own soil. The Government would not hesitate to avail itself of so generous an offer if the object were one which could be made practically useful in the present condition of the United States.
Our political jurisdiction, however, does not reach a latitude so low as to favor the multiplication of the elephant, and steam on laid, as well as on water, has been our best and most efficient agent of transportation in internal commerce.
I shall have occasion at no distant day to transmit to Your Majesty some token of indication of the high sense which this Government, entertains of Your Majestys friendship.
Meantime, wishing for Your Majesty a long and happy life, and for the generous and emulous People of Siam the highest possible prosperity, I commend both to the blessing of Almighty God.
Your Good Friend,
Abraham Lincoln
Washington, February 3, 1862.
สามปีต่อมา ใน พ.ศ. 2408 ประธานาธิบดีลินคอล์นชนะสงครามกลางเมืองได้เพียงปีเดียว ก็ถูกคนร้ายยิงตาย ส่วนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มีพระชนมายุต่อมาอีกสามปี จึงเสด็จสวรรคตใน พ.ศ. 2411 เรื่องการส่งช้างจากกรุงสยามให้แก่อเมริกาจึงยุติลงเพียงเท่านี้
*** ที่มา: วิบูล วิจิตรวาทการ (น.พ.). แผ่นดินพระจอมเกล้า. (พิมพ์ครั้งแรก). กรุงเทพฯ: บริษัทสร้างสรรค์บุ๊คส์ จำกัด. (2544).