shelovesreading.com

โซเจอร์เนอร์ ทรูท

แปลและเรียบเรียงจาก http://en.wikipedia.org/wiki/Sojourner_Truth

โดย...วชิราวรรณ

(ดูภาพประกอบมากมายได้ใน Photo Gallery หัวข้อ “Sojourner Truth”)

โซเจอร์เนอร์ ทรูท เป็นชื่อที่เธอตั้งให้ตัวเองตั้งแต่ปี ค.ศ.1843 ชื่อเดิมของเธอคือ อิสซาเบลลา บอมฟรี เธอเป็นนักนิยมการเลิกทาสแบบทันที (abolitionist) เธอเกิดในครอบครัวทาสที่เมือง Swartekill รัฐนิวยอร์ค สุนทรพจน์ซึ่งเป็นที่รู้จักกันมากที่สุดคือ “Ain’t I a Woman?” ซึ่งกล่าวเมื่อปี 1851 ในการประชุมเพื่อสิทธิสตรีแห่งโอไฮโอ ณ เมืองแอครอน รัฐโอไฮโอ

อิสซาเบลลาเกิดเมื่อประมาณปี ค.ศ.1797 ในครอบครัวทาสของตระกูลฮาร์เดนแบร์ก ในเมือง Swartekill รัฐนิวยอร์ค เธอมีพี่น้องอีก 12 คน บิดามารดาชื่อ เจมส์ และ เอลิซาเบ็ท บอมฟรี ซึ่งเป็นทาสของพันเอกฮาร์เดนแบร์ก เธอพูดภาษาดัทช์ได้เพียงภาษาเดียวจนกระทั่งเธอถูกขาย ภายหลังที่นายพันคนนี้เสียชีวิต ทรัพย์สินทั้งหมด (รวมทาส) ก็กลายเป็นมรดกตกทอดไปยังบุตรชายที่ชื่อชาร์ลส์ ฮาร์เดนแบร์ก

ในปี 1806 พวกฮาร์เดนแบร์กได้ขายอิสซาเบลลาให้กับ จอห์น นีลลี ซึ่งอยู่ใกล้เมือง คิงสตัน รัฐนิวยอร์ค ไปเป็นเงิน 100 เหรียญ ต่อมานีลลีก็ขายเธอต่อไปเป็นเงิน 105 เหรียญในปี 1808 ให้กับ มาร์ทินัส ชไรเวอร์ ซึ่งอยู่ในเมืองเดียวกัน และอิสซาเบลลาก็อยู่กับเขาเพียง 18 เดือน เธอก็ถูกขายให้กับ จอห์น ดูมองท์ แห่งเมือง นิวพัลท์ซ นิวยอร์ค ไปเป็นเงิน 175 เหรียญ เธอประสบความยากลำบากอย่างหนักมากมายตอนเป็นทาสของดูมองท์ ซึ่งต่อมาเธอเล่าว่าเขาเป็นคนโหดร้ายรุนแรงและหยาบคาย

ประมาณปี 1815 อิสซาเบลลาพบรักกับทาสคนหนึ่งที่ชื่อ โรเบิร์ท ซึ่งทำงานอยู่ในไร่ติดกันกับเธอ เจ้าของโรเบิร์ทห้ามทั้งสองไม่ให้รักกัน เพราะเขาไม่ต้องการให้ทาสของเขามีลูกกับนางทาสที่เขาไม่ได้เป็นเจ้าของ เพราะเขาจะไม่ได้ครอบครองเด็กๆ ที่เกิดมา โรเบิร์ทถูกเฆี่ยนตีอย่างโหดร้ายทารุณ และอิสซาเบลลาก็ไม่เคยได้พบเขาอีกเลย หลังจากนั้นต่อมาไม่นาน เธอก็คลอดลูกคนแรกเป็นผู้หญิงชื่อ ไดอาน่า (1815) ในปี 1817 เจ้านายเธอบังคับเธอให้แต่งงานกับทาสที่อายุแก่กว่าเธอมาก เขาชื่อโทมัส พวกเขามีลูกด้วยกันสี่คน คือ ปีเตอร์ (1822), เอลิซาเบ็ท (1825) และ โซเฟีย (1826)

รัฐนิวยอร์คเริ่มออกกฎหมายเลิกทาสในปี 1799 ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันที่ 4 กรกฎาคม (วันประกาศอิสรภาพของสหรัฐฯ) ค.ศ. 1827 ดูมองท์ได้สัญญาที่จะให้อิสรภาพแก่อิสซาเบลลาหนึ่งปีก่อนวันบังคับใช้ โดยมีเงื่อนไขว่า “ถ้าแกจะทำงานหนักและสัตย์ซื่อ” อย่างไรก็ตาม เขากลับเปลี่ยนใจ โดยอ้างว่ามือข้างที่บาดเจ็บของเธอแสดงให้เห็นว่าเธอมิได้ทำงานอย่างเต็มที่ เธอโกรธมาก แต่เธอก็ยังทำงานให้เขาต่อไปจนกระทั่งรู้สึกว่าตัวเธอทำงานหนักให้นายเพียงพอแล้ว นั่นคือปั่นขนแกะให้เขาถึง 100 ปอนด์แล้ว

ตอนปลายปี 1826 อิสซาเบลลาจึงพาลูกสาวคนเล็กที่ชื่อโซเฟียหลบหนีจากการเป็นทาส เธอต้องทิ้งลูกคนอื่นๆ ไว้เบื้องหลังเพราะพวกเขายังไม่ได้รับอิสรภาพตามกฎหมายจนกว่าจะรับใช้เป็นทาสจนถึงอายุยี่สิบ

อิสซาเบลลาพาลูกหนีไปถึงบ้านของ ไอแซค และ มาเรีย แวน แวเกเนน ซึ่งเป็นครอบครัวคริสเตียนคณะแควกเกอร์ ผู้ซึ่งต้อนรับเธอกับลูกน้อย ไอแซคเสนองานให้เธอทำตลอดปีนั้น (จนถึงวันประกาศอิสรภาพตามที่กฎหมายบังคับ) ซึ่งดูมองท์ก็ยอมรับเงิน 20 เหรียญเพื่อแลกกับอิสรภาพของเธอ

อิสซาเบลลารู้มาว่า ปีเตอร์ ลูกชายวัย 8 ขวบถูกดูมองท์ขายให้กับเจ้าของคนใหม่ที่อยู่ในรัฐแอละแบมา ซึ่งเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย ด้วยความช่วยเหลือของพวกแควกเกอร์ เธอก็ได้ยื่นเรื่องนี้ฟ้องร้องต่อศาล และหลังจากนั้นต่อมาอีกหลายเดือน เธอก็ได้ลูกชายกลับคืนมา

อิสซาเบลลามีประสบการณ์กับการเปลี่ยนแปลงชีวิตจากศาสนาในช่วงที่เธออาศัยอยู่กับครอบครัว แวน แวเกเนน และได้กลายเป็นคริสเตียนที่มีศรัทธาสูง ในปี 1845 เธอได้พาปีเตอร์ลูกชายไปอยู่ที่ นิวยอร์คซิตี ที่ซึ่งเธอได้งานทำเป็นแม่บ้านให้กับ เอลิยาห์ เพียร์สัน ซึ่งเป็นนักประกาศศาสนาคริสต์ ในปี 1834 เธอได้พบกับ โรเบิร์ท แมทธิวส์ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในนาม อาณาจักรแมทเธียส (Matthias Kingdom) หรือผู้เผยพระวจนะแมทเธียส และเธอก็ไปทำงานเป็นแม่บ้านให้เขา ในช่วงการผันผวนอันแปลกประหลาดแห่งโชคชะตานี้ เอลียาห์ เพียร์สัน ได้เสียชีวิตลง และ โรเบิร์ท แมทธิว กับ อิสซาเบลลา ก็ถูกกล่าวหาว่าลักทรัพย์และร่วมกันฆ่าเอลียาห์ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองพ้นจากข้อกล่าวหา และโรเบิร์ทก็ย้ายไปอยู่ทางตะวันตก

ในปี 1893 ปีเตอร์ลูกชายของอิสซาเบลลาได้งานทำบนเรือล่าปลาวาฬที่ชื่อ Zone of Nantucket นับจากปี 1840 ถึง 1841 เธอได้รับจดหมายจากเขาเพียงสามฉบับ แม้ว่าในจดหมายฉบับที่สามของเขาจะบอกเธอว่าเขาได้ส่งจดหมายมาให้เธอห้าฉบับแล้วก็ตาม แต่เมื่อเรือกลับเข้าเทียบท่าในปี 1842 ก็ไม่ปรากฏตัวปีเตอร์มากับเรือด้วย และอิสซาเบลลาก็ไม่เคยได้ยินข่าวเกี่ยวกับเขาอีกเลย

ในวันที่ 1 มิถุนายน 1843 อิสซาเบลลาได้เปลี่ยนชื่อเป็น โซเจอร์เนอร์ ทรูท และได้บอกกับเพื่อน ๆ ว่า “พระวิญญาณเรียกฉันแล้ว และฉันก็ต้องไป” เธอออกเดินทางไปเทศนาตามที่ต่างๆ ในเรื่องการเลิกทาสแบบทันที ในปี 1844 เธอเข้าร่วมกับ สมาคมเพื่อการศึกษาและอุตสาหกรรมแห่งนอร์ทแทมพ์ตัน ในรัฐแมสซาชูเซทส์ สมาคมนี้ที่ก่อตั้งโดยพวกนิยมการเลิกทาสแบบทันที และได้สนับสนุนการเรียกร้องเพื่อสิทธิสตรี การอดทนอดกลั้นต่อศาสนาอื่นๆ และสันติภาพ องค์การนี้มีสมาชิก 210 คนและอาศัยอยู่บนเนื้อที่ 500 เอเคอร์ พวกเขาเลี้ยงปศุสัตว์ ทำโรงเลื่อยจักร โรงโม่ และโรงงานทำผ้าไหม ขณะอาศัยอยู่ที่นั่น โซเจอร์เนอร์ก็ได้พบกับ วิลเลียม ลอยด์ แกร์ริสัน, เฟรเดอริค ดักลาสส์ และ เดวิด รักเกิลส์ (ซึ่งเป็นเจ้าของโรงพิมพ์ชาวอเมริกันเชื่อสายแอฟริกา) ในปี 1846 กลุ่มนี้ก็ต้องยุบตัวเนื่องจากไม่สามารถเลี้ยงดูตัวเองได้ ในปี 1847 โซเจอร์เนอร์ก็ไปทำงานเป็นแม่บ้านให้กับ จอร์จ เบนสัน ซึ่งเป็นพี่เขยของ วิลเลียม ลอยด์ แกร์ริสัน ในปี 1849 เธอได้ไปเยี่ยม จอห์น ดูมองท์ (อดีตเจ้านายของเธอ) ก่อนที่เขาจะย้ายไปอยู่ทางตะวันตก

โซเจอร์เนอร์เริ่มบอกบันทึกความทรงจำของเธอให้เพื่อนที่ชื่อ โอลีฟ กิลเบิร์ท จด และในปี 1850 วิลเลียม ลอยด์ แกร์ริสัน ก็พิมพ์หนังสือของเธอ โดยให้ชื่อว่า “The Narrative of Sojourner Truth: A Northern Slave” ในปีเดียวกันนั้น เธอได้ซื้อบ้านหลังหนึ่งที่นอร์ทแทมพ์ตันเป็นเงิน 300 เหรียญ

ในปี 1851 เธอเดินทางออกจากนอร์ทแทมพ์ตันเพื่อไปร่วมงานกับ จอร์จ ทอมพ์สัน ซึ่งเป็นนักพูดและนักนิยมการเลิกทาสแบบทันที ในเดือนพฤษภาคม เธอได้เข้าร่วมงานประชุมเพื่อสิทธิสตรีแห่งโอไฮโอ ซึ่งจัดขึ้นที่เมืองแอครอน รัฐโอไฮโอ ณ ที่นี้เองที่เธอได้กล่าวสุนทรพจน์อันมีชื่อเสียงที่ชื่อ “Ain’t I a Woman” (อ่านรายละเอียดได้จาก “Sojourner Truth’s Immortal Speeches”)

อีกสิบปีต่อมา โซเจอร์เนอร์ได้กล่าวสุนทรพจน์แก่ผู้ฟังนับเป็นร้อยๆ ครั้ง นับจากปี 1851 ถึง 1853 เธอได้ร่วมงานกับ มาริอัส โรบินสัน ซึ่งเป็นบรรณาธิการวารสาร Anti-Slavery Bugle ในรัฐโอไฮโอ และเธอได้เดินทางไปทั่วรัฐนี้เพื่อกล่าวสุนทรพจน์ ในปี 1853 เธอไปพูดให้กับ “ที่ประชุมmob” ของผู้สนับสนุนการขยายสิทธิออกเสียง (suffragist) ที่โบสถ์ Broadway Tabernacle ในเมืองนิวยอร์คซิตี ในปีนั้นเธอได้พบกับ แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์ ด้วยเช่นกัน ในปี 1856 เธอเดินทางไปยังเมือง แบทเทิล ครีก รัฐมิชิแกน เพื่อไปกล่าวสุนทรพจน์ให้กับกลุ่มที่เรียกตนเองว่า Friends of Human Progress ในปี 1858 มีบางคนได้เข้ามาขัดจังหวะการพูดและกล่าวหาเธอว่าเป็นผู้ชาย โซเจอร์เนอร์จึงเปิดเสื้อโชว์หน้าอกของเธอให้พวกเขาดู

อย่างไรก็ตาม โซเจอร์เนอร์ได้กล่าวสุนทรพจน์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของเธอไว้ในปี 1851 ณ การประชุมเพื่อสิทธิสตรีแห่งโอไฮโอ สุนทรพจน์นี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ “Ain’t I a Woman?” ซึ่งมีเนื้อหาดังต่อไปนี้

“...ฉันคิดว่า นิโกรทางใต้กับพวกผู้หญิงที่อยู่ทางเหนือ พวกนี้ต่างพูดเกี่ยวกับสิทธิ และพวกผู้ชายผิวขาวก็จะแก้ไข (กฎหมายเกี่ยวกับสิทธิ) ในไม่ช้านี้ แต่ผู้คนที่นี่กำลังพูดเรื่องอะไรกันอยู่น่ะ…

“ผู้ชายตรงโน้นพูดว่าผู้หญิงต้องได้รับการช่วยเหลือตอนขึ้นรถม้า กับตอนเดินข้ามคูข้ามท้องร่อง...แต่ไม่เห็นมีใครเคยช่วยฉันตอนขึ้นรถม้าเลย และก็ไม่มีใครช่วยฉันตอนเดินข้ามท้องร่องด้วย! และฉันไม่ใช่ผู้หญิงหรือ ดูฉันสิ! ดูแขนฉันสิ! ฉันได้หว่าน ฉันได้ไถ และฉันได้เก็บเกี่ยวพืชผลเข้ายุ้งฉาง และก็ไม่มีผู้ชายคนไหนทำได้อย่างฉันด้วย! และฉันไม่ได้เป็นผู้หญิงหรอกหรือ ฉันสามารถทำงานและกินอาหารได้มากเท่าๆ กับผู้ชาย...และฉันไม่ใช่ผู้หญิงหรือ ฉันออกลูกมาสิบสามคน และก็เห็นเกือบทุกคนถูกขายไปเป็นทาส และเมื่อฉันร้องไห้คร่ำครวญไปกับความปวดร้าวเศร้าใจของแม่ฉัน ที่ไม่มีใครนอกจากพระเยซูเท่านั้นที่จะได้ยิน! และฉันไม่ใช่ผู้หญิงหรอกหรือ

“พวกเขาพูดเกี่ยวกับสิ่งนี้ไปแล้ว สิ่งที่พวกเขาพูดเรียกว่าอะไรนะ (ผู้ฟังกระซิบบอกว่า “ปัญญา”) ใช่แล้ว ที่รัก แล้วไอ้สิ่งนั้นมันเกี่ยวอะไรกับสิทธิสตรีหรือสิทธิของพวกนิโกรล่ะ...

“แล้วผู้ชายตัวเล็กๆ ที่นั่งอยู่ข้างหลังนั่นน่ะ เขาพูดว่าผู้หญิงจะมีสิทธิเท่ากับผู้ชายไม่ได้ เพราะพระคริสต์ไม่ใช่ผู้หญิง! แล้วพระคริสต์ของท่านออกมาจากไหนล่ะ พระคริสต์ของท่านออกมาจากไหน ก็เกิดมาจากพระเจ้ากับผู้หญิงน่ะสิ! ผู้ชายไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง (ในการให้กำเนิดพระองค์) กับพระองค์เลย

“ถ้าผู้หญิงคนแรกที่พระเจ้าสร้างนั้นแข็งแรงพอที่จะทำให้โลกนี้พลิกคว่ำลง (โดยตัวเธอเพียงคนเดียว) ได้ละก็ ผู้หญิงเหล่านี้รวมกันก็ควรจะสามารถพลิกโลกให้กลับมาหงายอย่างถูกต้องได้อีกครั้ง! และตอนนี้ พวกเธอก็กำลังร้องขอที่จะทำอย่างนั้น ดังนั้น พวกผู้ชายก็น่าจะปล่อยให้เธอทำ

“...ตอนนี้ยายแก่โซเจอร์เนอร์คนนี้ไม่มีอะไรจะพูดแล้ว”

โซเจอร์เนอร์ขายบ้านของเธอที่นอร์ทแทมพ์ตันในปี 1857 และซื้อบ้านหลังใหม่ที่เมืองฮาร์โมเนีย รัฐมิชิแกน ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของแบทเทิล ครีก ตามสำมะโนประชากรที่สำรวจในปี 1860 นั้น ผู้ที่อาศัยอยู่ในบ้านหลังนี้มี เอลิซาเบ็ธ แบงค์ส (อายุ 35 ปี) ลูกสาวเธอ และหลานชายสองคน คือ เจมส์ คอลด์เวลล์ (อายุ 16 ปี) และ แซมมี่ แบงค์ส (อายุ 8 ขวบ) รวมอยู่ด้วย

ในระหว่างสงครามกลางเมือง โซเจอร์เนอร์ได้ช่วยรับสมัครกองทหารนิโกรให้กับกองทัพแห่งสหภาพ หลานชายที่ชื่อ เจมส์ คอลด์เวลล์ ก็เข้าประจำการในกรมทหารที่ 54 แห่งแมสซาชูเซทส์ ในปี 1864 สมาคม National Freedman’s Relief (สมาคมแห่งชาติเพื่อบรรเทาทุกข์ทาสที่เป็นอิสระ - ผู้แปล) ซึ่งตั้งอยู่ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ได้จ้างโซเจอร์เนอร์ทำงาน ณ ที่นี้เองที่เธอได้ทำงานอย่างขยันขันแข็งเพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกา ในเดือนตุลาคมปีเดียวกัน เธอได้เข้าพบประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น และในปี 1865 ขณะทำงานอยู่ในโรงพยาบาลของพวกทาสที่เป็นเป็นอิสระ (Freedman) ในวอชิงตัน นั้น โซเจอร์เนอร์ก็ได้เดินทางโดยใช้รถรางที่ใช้ม้าลากเพื่อต่อสู้กับการแบ่งแยกผิว

ในปี 1867 โซเจอร์เนอร์ย้ายจากเมืองฮาร์โมเนียไปยังแบทเทิล ครีก ในปี 1868 เธอได้เดินทางไปยังรัฐนิวยอร์คด้านตะวันตกเพื่อไปเยี่ยมเยียน เอมี่ โพสท์ และเดินทางต่อไปทั่วชายฝั่งตะวันออก ในการกล่าวสุนทรพจน์ที่เมืองฟลอเรนซ์ รัฐแมสซาชูเซทส์นั้น แม้ว่าเธอจะเพิ่งกลับจากการเดินทางที่เหน็ดเหนื่อยยิ่ง แต่เมื่อเธอถูกเรียกให้ขึ้นไปพูด เธอก็ลุกขึ้นยืนแล้วพูดว่า

“เด็กๆ ทั้งหลาย ฉันมาที่นี่ก็เหมือนกับพวกเธอทุกคนนั่นแหละ คือมาฟังสิ่งที่ตัวฉันเองจะพูด”

ในปี 1870 โซเจอร์เนอร์ได้เรียกร้องรัฐบาลสหพันธรัฐให้แบ่งที่ดินทำกินแก่อดีตทาส ซึ่งเป็นโครงการหนึ่งซึ่งเธอเพียรพยามจะทำให้สำเร็จมาหลายปี แต่ก็ไร้ผล ขณะเธออยู่ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เธอได้เข้าพบประธานาธิบดี ยูลิซิส เอส. แกรนท์ ที่ทำเนียบขาว ในปี 1872 เธอกลับไปที่แบทเทิล ครีก และพยายามจะใช้สิทธิออกเสียงในการเลือกตั้งประธานาธิบดี แต่ก็ถูกปฏิเสธตรงคูหาเลือกตั้ง

โซเจอร์เนอร์ได้ให้สุนทรพจน์และพูดเกี่ยวกับการเลิกทาสแบบทันที เกี่ยวกับสิทธิสตรี การปฏิรูปที่คุมขัง และเทศนาในสภานิติบัญญัติแห่งรัฐมิชิแกนเพื่อต่อต้านการลงโทษประหารชีวิต อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่ต้อนรับคำเทศนาและสุนทรพจน์ของเธอ แต่เธอก็มีเพื่อนฝูงและผู้สนับสนุนที่ทรงอิทธิพลในเวลานั้นอยู่มากมาย

โซเจอร์เนอร์เสียชีวิตในวันที่ 6 พฤศจิกายน 1883 ที่บ้านของเธอในแบทเทิล ครีก รัฐมิชิแกน ถ้อยคำสุดท้ายของเธอคือ “จงตามองค์พระเยซูคริสต์เจ้า”